ദാമ്പത്യബന്ധങ്ങളിലെ വിള്ളലുകൾ മുൻകൂട്ടി പ്രവചിക്കാൻ കഴിയുമോ? പ്രശസ്ത മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജോൺ ഗോട്ട്മാൻ തന്റെ ദീർഘകാല ഗവേഷണങ്ങളിലൂടെ കണ്ടെത്തിയത് ‘അതെ’ എന്നാണ്. ഒരു ബന്ധം വേർപിരിയലിലേക്ക് എത്തുമോ എന്ന് 90 ശതമാനത്തിലധികം കൃത്യതയോടെ പ്രവചിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന നാല് വിനാശകരമായ ആശയവിനിമയ രീതികളെ അദ്ദേഹം ‘നാല് കുതിരപ്പടയാളികൾ’ (The Four Horsemen of the Apocalypse) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇവ ദാമ്പത്യത്തിന്റെ അടിത്തറയെ എങ്ങനെ തകർക്കുന്നു എന്ന് വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.
1. വിമർശനം (Criticism)
പലരും പരാതിയും (Complaint) വിമർശനവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാറില്ല. ഒരു പ്രത്യേക പ്രവൃത്തിയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത് പരാതിയാണ്. എന്നാൽ പങ്കാളിയുടെ സ്വഭാവത്തെയോ വ്യക്തിത്വത്തെയോ ആക്രമിക്കുന്നത് വിമർശനമാണ്.
ഉദാഹരണം: “സാധനങ്ങൾ അടുക്കി വെക്കാൻ മറന്നുപോയല്ലോ” എന്ന് പറയുന്നത് ഒരു പരാതിയാണ്. എന്നാൽ “നീ എപ്പോഴും ഇങ്ങനെയാണ്, നിനക്ക് ഒന്നിനും ഒരു ഉത്തരവാദിത്തമില്ല” എന്ന് പറയുന്നത് വിമർശനമാണ്.
ആഘാതം: ഇത് പങ്കാളിയിൽ താൻ ഒന്നിനും കൊള്ളാത്തവനാണെന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ‘നീ എപ്പോഴും’, ‘നീ ഒരിക്കലും’ തുടങ്ങിയ പ്രയോഗങ്ങൾ ഇവിടെ വില്ലനാകുന്നു.
2. പുച്ഛം അല്ലെങ്കിൽ അവജ്ഞ (Contempt)
നാല് കുതിരപ്പടയാളികളിൽ ഏറ്റവും മാരകമായത് ഇതാണ്. പങ്കാളിയോട് ആദരവില്ലാതെ പെരുമാറുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. പരിഹാസം, കളിയാക്കൽ, കണ്ണുരുട്ടൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
സ്വഭാവം: പങ്കാളിയേക്കാൾ താൻ ഉയർന്നവനാണെന്ന ഭാവത്തിലാണ് ഇവിടെ ഒരാൾ സംസാരിക്കുന്നത്. അവരുടെ കഴിവുകളെയും വികാരങ്ങളെയും പുച്ഛിച്ചു തള്ളുന്നു.
ആഘാതം: പുച്ഛം ദാമ്പത്യത്തിലെ സ്നേഹത്തെ മാത്രമല്ല, പങ്കാളിയുടെ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയെപ്പോലും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന് ഗോട്ട്മാന്റെ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് മനസ്സിനേൽക്കുന്ന വലിയൊരു മുറിവാണ്.
3. പ്രതിരോധം (Defensiveness)
പ്രശ്നങ്ങൾ വരുമ്പോൾ സ്വന്തം തെറ്റുകൾ അംഗീകരിക്കുന്നതിന് പകരം ഒഴികഴിവുകൾ പറയുന്ന രീതിയാണിത്. പങ്കാളിയുടെ പരാതിയെ മറ്റൊരു പരാതി കൊണ്ട് നേരിടുന്നതും ഇതിൽ പെടുന്നു.
ഉദാഹരണം: “നീ ഇന്ന് കടയിൽ പോകാൻ മറന്നല്ലോ” എന്ന് പങ്കാളി പറയുമ്പോൾ, “അതിന് നീ ഇന്നലെ വീട് വൃത്തിയാക്കിയില്ലല്ലോ” എന്ന് തിരിച്ചു ചോദിക്കുന്നത് ഒരു പ്രതിരോധമാണ്.
ആഘാതം: ഇവിടെ ആരും ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുന്നില്ല. താൻ വേട്ടയാടപ്പെടുകയാണെന്ന് വരുത്തിത്തീർത്ത് പങ്കാളിയെ വീണ്ടും കുറ്റപ്പെടുത്താനാണ് ഇവിടെ ശ്രമം നടക്കുന്നത്. ഇത് സംസാരം ഒരു തർക്കമായി മാറാൻ കാരണമാകുന്നു.
4. മൗനം അല്ലെങ്കിൽ ഒഴിഞ്ഞുമാറുക (Stonewalling)
ചർച്ചകൾക്കിടയിൽ യാതൊരു പ്രതികരണവും നൽകാതെ പിൻവാങ്ങുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. സംസാരവിഷയം കടുക്കുമ്പോൾ കേൾക്കാത്ത ഭാവത്തിൽ ഇരിക്കുകയോ, അവിടം വിട്ടു പോവുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
സ്വഭാവം: സാധാരണയായി പുരുഷന്മാരിലാണ് ഈ രീതി കൂടുതൽ കണ്ടുവരുന്നത്. പങ്കാളിയുടെ വൈകാരികമായ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള ഒരു വഴിയായാണ് അവർ ഇതിനെ കാണുന്നത്.
ആഘാതം: ഇത് പങ്കാളിയെ കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുന്നു. പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ അവശേഷിക്കാനും ദൂരങ്ങൾ വർദ്ധിക്കാനും ഇത് കാരണമാകുന്നു.
പരിഹാരമുണ്ടോ?
ഈ നാല് കുതിരപ്പടയാളികളും ദാമ്പത്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടൻ ബന്ധം തകരുമെന്നല്ല ഇതിനർത്ഥം. മറിച്ച്, ഇവയെ തിരിച്ചറിയുകയും പകരം ആരോഗ്യകരമായ രീതികൾ (Antidotes) വളർത്തിയെടുക്കുകയും വേണം. പരാതികൾ സൗമ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുക, പരസ്പര ബഹുമാനം നിലനിർത്തുക, തെറ്റുകൾ ഏറ്റെടുക്കുക തുടങ്ങിയവയിലൂടെ ഏത് തകർന്ന ബന്ധത്തെയും തിരികെ കൊണ്ടുവരാം.
