ദാമ്പത്യ ജീവിതം

ദാമ്പത്യത്തിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകുക എന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ ആ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങുന്ന രീതിയാണ് ആ സംഭാഷണം ഒരു പരിഹാരത്തിലേക്ക് എത്തുമോ അതോ വലിയൊരു വഴക്കിലേക്ക് മാറുമോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത്. ജോൺ ഗോട്ട്മാന്റെ നിരീക്ഷണത്തിൽ, ഒരു സംഭാഷണത്തിന്റെ ആദ്യ മൂന്ന് മിനിറ്റുകൾ നോക്കിയാൽ അത് എങ്ങനെ അവസാനിക്കും എന്ന് 96% കൃത്യതയോടെ പറയാൻ സാധിക്കും.

എന്താണ് ‘കഠിനമായ തുടക്കം’ (Harsh Start-up)?

പങ്കാളിയെ കുറ്റപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടോ, പരിഹസിച്ചു കൊണ്ടോ, ശബ്ദമുയർത്തിക്കൊണ്ടോ ഒരു വിഷയം അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനെയാണ് ‘കഠിനമായ തുടക്കം’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

• ഉദാഹരണം: “നിനക്ക് ഉത്തരവാദിത്തമില്ല, എപ്പോഴും വൈകിയേ വരൂ” എന്ന് തുടങ്ങുന്നത്. ഇത്തരത്തിലുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾ പങ്കാളിയെ ഉടനടി പ്രതിരോധത്തിലേക്ക് (Defensiveness) നയിക്കുകയും ചർച്ച വഴിമുട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു.

‘മൃദുവായ തുടക്കം’ (Softened Start-up) ശീലിക്കാം

ഒരു പ്രശ്നം അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ പങ്കാളിയെ ആക്രമിക്കാതെ കാര്യം പറയുന്ന രീതിയാണിത്. ഇതിനായി താഴെ പറയുന്ന അഞ്ച് കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കാം:

1. ‘നീ’ എന്നതിന് പകരം ‘ഞാൻ’ എന്ന് തുടങ്ങുക (Use ‘I’ Statements): പങ്കാളിയെ വിരൽ ചൂണ്ടി കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിന് പകരം, ആ സാഹചര്യം നിങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്ന് പറയുക.

   • തെറ്റായ രീതി: “നീ എന്നെ സഹായിക്കുന്നില്ല.”

   • ശരിയായ രീതി: “എനിക്ക് വീട്ടുജോലികൾ ഒറ്റയ്ക്ക് ചെയ്യുമ്പോൾ വലിയ ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുണ്ട്.”

2. സംഭവിച്ച കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രം പറയുക: പങ്കാളിയുടെ സ്വഭാവത്തെ വിമർശിക്കാതെ, ആ നിമിഷം ഉണ്ടായ പ്രശ്നത്തെ മാത്രം വിവരിക്കുക. ‘എപ്പോഴും’, ‘ഒരിക്കലും’ തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ ഒഴിവാക്കുക.

3. വ്യക്തമായി ആവശ്യപ്പെടുക: പങ്കാളി എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അത് മാന്യമായി ആവശ്യപ്പെടുക. പരാതി പറയുന്നതിന് പകരം നിങ്ങളുടെ ആവശ്യം മുന്നോട്ട് വെക്കുക.

4. നന്ദിയുള്ളവരാകുക (Be Appreciative): പരാതി പറയുന്നതിനിടയിലും പങ്കാളി മുൻപ് ചെയ്ത നല്ല കാര്യങ്ങളെ ഓർക്കുന്നത് സംഭാഷണത്തിന്റെ കാഠിന്യം കുറയ്ക്കും. “നീ തിരക്കുള്ളവനാണെന്ന് എനിക്കറിയാം, എങ്കിലും…” എന്ന് തുടങ്ങുന്നത് നല്ലതാണ്.

5. വികാരങ്ങൾ അടക്കിവെക്കാതിരിക്കുക: ദേഷ്യം ഉള്ളിൽ വെച്ച് പെരു പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നതിന് പകരം, അസ്വസ്ഥത തോന്നുമ്പോൾ തന്നെ അത് ശാന്തമായി പങ്കാളിയോട് പറയുക.

ദാമ്പത്യബന്ധങ്ങളിലെ വിള്ളലുകൾ മുൻകൂട്ടി പ്രവചിക്കാൻ കഴിയുമോ? പ്രശസ്ത മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജോൺ ഗോട്ട്മാൻ തന്റെ ദീർഘകാല ഗവേഷണങ്ങളിലൂടെ കണ്ടെത്തിയത് ‘അതെ’ എന്നാണ്. ഒരു ബന്ധം വേർപിരിയലിലേക്ക് എത്തുമോ എന്ന് 90 ശതമാനത്തിലധികം കൃത്യതയോടെ പ്രവചിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന നാല് വിനാശകരമായ ആശയവിനിമയ രീതികളെ അദ്ദേഹം ‘നാല് കുതിരപ്പടയാളികൾ’ (The Four Horsemen of the Apocalypse) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇവ ദാമ്പത്യത്തിന്റെ അടിത്തറയെ എങ്ങനെ തകർക്കുന്നു എന്ന് വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.

1. വിമർശനം (Criticism)

പലരും പരാതിയും (Complaint) വിമർശനവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാറില്ല. ഒരു പ്രത്യേക പ്രവൃത്തിയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത് പരാതിയാണ്. എന്നാൽ പങ്കാളിയുടെ സ്വഭാവത്തെയോ വ്യക്തിത്വത്തെയോ ആക്രമിക്കുന്നത് വിമർശനമാണ്.

• ഉദാഹരണം: “സാധനങ്ങൾ അടുക്കി വെക്കാൻ മറന്നുപോയല്ലോ” എന്ന് പറയുന്നത് ഒരു പരാതിയാണ്. എന്നാൽ “നീ എപ്പോഴും ഇങ്ങനെയാണ്, നിനക്ക് ഒന്നിനും ഒരു ഉത്തരവാദിത്തമില്ല” എന്ന് പറയുന്നത് വിമർശനമാണ്.

• ആഘാതം: ഇത് പങ്കാളിയിൽ താൻ ഒന്നിനും കൊള്ളാത്തവനാണെന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ‘നീ എപ്പോഴും’, ‘നീ ഒരിക്കലും’ തുടങ്ങിയ പ്രയോഗങ്ങൾ ഇവിടെ വില്ലനാകുന്നു.

2. പുച്ഛം അല്ലെങ്കിൽ അവജ്ഞ (Contempt)

നാല് കുതിരപ്പടയാളികളിൽ ഏറ്റവും മാരകമായത് ഇതാണ്. പങ്കാളിയോട് ആദരവില്ലാതെ പെരുമാറുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. പരിഹാസം, കളിയാക്കൽ, കണ്ണുരുട്ടൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

• സ്വഭാവം: പങ്കാളിയേക്കാൾ താൻ ഉയർന്നവനാണെന്ന ഭാവത്തിലാണ് ഇവിടെ ഒരാൾ സംസാരിക്കുന്നത്. അവരുടെ കഴിവുകളെയും വികാരങ്ങളെയും പുച്ഛിച്ചു തള്ളുന്നു.

• ആഘാതം: പുച്ഛം ദാമ്പത്യത്തിലെ സ്നേഹത്തെ മാത്രമല്ല, പങ്കാളിയുടെ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയെപ്പോലും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന് ഗോട്ട്മാന്റെ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് മനസ്സിനേൽക്കുന്ന വലിയൊരു മുറിവാണ്.

3. പ്രതിരോധം (Defensiveness)

പ്രശ്നങ്ങൾ വരുമ്പോൾ സ്വന്തം തെറ്റുകൾ അംഗീകരിക്കുന്നതിന് പകരം ഒഴികഴിവുകൾ പറയുന്ന രീതിയാണിത്. പങ്കാളിയുടെ പരാതിയെ മറ്റൊരു പരാതി കൊണ്ട് നേരിടുന്നതും ഇതിൽ പെടുന്നു.

• ഉദാഹരണം: “നീ ഇന്ന് കടയിൽ പോകാൻ മറന്നല്ലോ” എന്ന് പങ്കാളി പറയുമ്പോൾ, “അതിന് നീ ഇന്നലെ വീട് വൃത്തിയാക്കിയില്ലല്ലോ” എന്ന് തിരിച്ചു ചോദിക്കുന്നത് ഒരു പ്രതിരോധമാണ്.

• ആഘാതം: ഇവിടെ ആരും ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുന്നില്ല. താൻ വേട്ടയാടപ്പെടുകയാണെന്ന് വരുത്തിത്തീർത്ത് പങ്കാളിയെ വീണ്ടും കുറ്റപ്പെടുത്താനാണ് ഇവിടെ ശ്രമം നടക്കുന്നത്. ഇത് സംസാരം ഒരു തർക്കമായി മാറാൻ കാരണമാകുന്നു.

4. മൗനം അല്ലെങ്കിൽ ഒഴിഞ്ഞുമാറുക (Stonewalling)

ചർച്ചകൾക്കിടയിൽ യാതൊരു പ്രതികരണവും നൽകാതെ പിൻവാങ്ങുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. സംസാരവിഷയം കടുക്കുമ്പോൾ കേൾക്കാത്ത ഭാവത്തിൽ ഇരിക്കുകയോ, അവിടം വിട്ടു പോവുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

• സ്വഭാവം: സാധാരണയായി പുരുഷന്മാരിലാണ് ഈ രീതി കൂടുതൽ കണ്ടുവരുന്നത്. പങ്കാളിയുടെ വൈകാരികമായ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള ഒരു വഴിയായാണ് അവർ ഇതിനെ കാണുന്നത്.

• ആഘാതം: ഇത് പങ്കാളിയെ കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുന്നു. പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ അവശേഷിക്കാനും ദൂരങ്ങൾ വർദ്ധിക്കാനും ഇത് കാരണമാകുന്നു.

പരിഹാരമുണ്ടോ?

ഈ നാല് കുതിരപ്പടയാളികളും ദാമ്പത്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടൻ ബന്ധം തകരുമെന്നല്ല ഇതിനർത്ഥം. മറിച്ച്, ഇവയെ തിരിച്ചറിയുകയും പകരം ആരോഗ്യകരമായ രീതികൾ (Antidotes) വളർത്തിയെടുക്കുകയും വേണം. പരാതികൾ സൗമ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുക, പരസ്പര ബഹുമാനം നിലനിർത്തുക, തെറ്റുകൾ ഏറ്റെടുക്കുക തുടങ്ങിയവയിലൂടെ ഏത് തകർന്ന ബന്ധത്തെയും തിരികെ കൊണ്ടുവരാം.